شکر پلو شیرازی یکی از خاصترین و خوشعطرترین غذاهای سنتی ایران است؛ غذایی که با دیدنش خیلیها یاد مهمانیهای قدیمی، سفرههای مجلسی و نذریهای ماه رمضان و محرم در شیراز میافتند. ترکیب برنج زعفرانی، شهد شیرین، گلاب و خلالهای خوشرنگ پسته و بادام، این غذا را به یکی از محبوبترین پلوهای سنتی ایرانی تبدیل کرده است.
اگر از طرفداران غذاهای شیرین مثل شیرینپلو هستید، احتمال زیادی وجود دارد که شکر پلو هم به یکی از غذاهای محبوبتان تبدیل شود. ظاهر مجلسی، عطر فوقالعاده و طعم متفاوت این غذا باعث شده هنوز هم در بسیاری از مراسم و مهمانیهای رسمی جایگاه ویژهای داشته باشد.
اطلاعات سریع
زمان آمادهسازی: ۳ ساعت
زمان پخت: ۱ ساعت
سختی: متوسط
مناسب برای: ۸ تا ۱۰ نفر
هزینه تقریبی: متوسط
مواد لازم
| مواد اولیه | مقدار |
|---|---|
| برنج ایرانی | ۱ کیلوگرم |
| شکر | ۱ کیلوگرم |
| روغن | ۲ قاشق غذاخوری |
| خلال بادام | به مقدار لازم |
| خلال پسته | به مقدار لازم |
| خلال نارنج یا پوست پرتقال | به مقدار لازم |
| زعفران دمکرده غلیظ | ۱ قاشق چایخوری |
| گلاب | ۱ پیمانه |
| نمک | به مقدار لازم |
| زردچوبه | به مقدار لازم |
طرز تهیه شکر پلو شیرازی
مرحله اول؛ خیساندن برنج
برنج را چند بار بشویید تا آب آن شفاف شود.
سپس آن را همراه آب و نمک برای حداقل ۲ تا ۳ ساعت خیس کنید.
این کار باعث میشود برنج هنگام پخت قد بکشد و دانهها به خوبی از هم جدا شوند.
مرحله دوم؛ آماده کردن خلالها
خلال نارنج یا پوست پرتقال را داخل آب جوش بریزید و چند دقیقه بجوشانید.
این کار را دو تا سه بار تکرار کنید تا تلخی خلالها گرفته شود.
در همین فاصله خلال بادام و پسته را داخل مقداری گلاب خیس کنید تا نرم و خوشعطر شوند.
بذار راحت بگم؛ همین خلالهای خوشرنگ یکی از مهمترین دلایل جذابیت ظاهری شکر پلو هستند، پس برای این مرحله وقت بگذارید.
مرحله سوم؛ تهیه شهد شکر
شکر را همراه دو لیوان آب و گلاب داخل قابلمه بریزید.
قابلمه را روی حرارت ملایم قرار دهید و اجازه دهید شکر کاملاً حل شود.
بعد از اینکه شهد کمی غلیظ شد، زعفران دمکرده را اضافه کنید.
رنگ طلایی و عطر فوقالعاده شکر پلو دقیقاً از همین مرحله شکل میگیرد.
در پایان روغن را اضافه کنید و مواد را هم بزنید.
شهد باید غلظتی شبیه شربت داشته باشد؛ نه خیلی رقیق و نه بیش از حد غلیظ.
مرحله چهارم؛ پخت اولیه برنج
قابلمه بزرگی را پر از آب کنید و روی حرارت قرار دهید.
بعد از جوش آمدن آب، برنج خیس خورده را داخل قابلمه بریزید.
در این مرحله مقدار کمی زردچوبه اضافه کنید.
شاید عجیب به نظر برسد اما زردچوبه یکی از رازهای رنگ خاص شکر پلوی اصیل شیرازی است.
وقتی برنج حدود ۷۰ درصد پخت و مغز آن هنوز کمی سفت بود، آن را آبکش کنید.
مرحله پنجم؛ مخلوط کردن برنج و شهد
برنج آبکش شده را داخل یک سینی یا ظرف بزرگ بریزید.
حالا شهد زعفرانی را به آرامی روی برنج پخش کنید.
برنج را خیلی آرام زیر و رو کنید تا همه دانهها به شهد آغشته شوند.
دقت کنید که برنج له نشود.
اصل ماجرا اینجاست که اگر برنج در این مرحله بشکند، ظاهر نهایی غذا کاملاً تحت تأثیر قرار میگیرد.
مرحله ششم؛ دم کشیدن شکر پلو
برنج را دوباره داخل قابلمه بریزید.
ته قابلمه را به دلخواه با نان یا سیبزمینی بپوشانید.
سپس برنج را روی حرارت بسیار ملایم قرار دهید تا حدود ۴۵ دقیقه تا یک ساعت دم بکشد.
در این مدت عطر زعفران و گلاب در تمام برنج پخش میشود و دانهها رنگی درخشان پیدا میکنند.
مرحله هفتم؛ آماده کردن خلالها برای تزیین
خلال بادام، پسته و نارنج را همراه چند قاشق از شهد باقیمانده داخل تابه بریزید.
روی حرارت بسیار ملایم چند دقیقه تفت دهید.
نیازی به سرخ شدن نیست؛ فقط باید طعم شهد را به خود بگیرند.
بعد از آماده شدن شکر پلو، خلالها را روی آن پخش کنید.
نکات طلایی و فوتوفنها
- از برنج ایرانی مرغوب استفاده کنید.
- زعفران را غلیظ دم کنید تا رنگ غذا زیباتر شود.
- شهد نباید بیش از حد غلیظ شود.
- گلاب باکیفیت تاثیر زیادی در عطر نهایی غذا دارد.
- خلال نارنج را حتماً چند بار بجوشانید تا تلخی آن گرفته شود.
راز خوشعطر شدن شکر پلو
ترکیب گلاب طبیعی و زعفران تازه دمکرده مهمترین راز عطر اصیل شکر پلوی شیرازی است.
جلوگیری از شفته شدن برنج
برنج را کمی زندهتر از حالت معمول آبکش کنید، چون هنگام دم کشیدن و جذب شهد نرمتر خواهد شد.
جایگزین مواد
- خلال نارنج → پوست پرتقال شیرین شده
- خلال بادام → خلال نارگیل
- روغن → کره حیوانی
اشتباهات رایج
زیاد غلیظ کردن شهد
باعث چسبندگی و سنگین شدن برنج میشود.
آبکش کردن کامل برنج
برنج بعد از دم کشیدن بیش از حد نرم خواهد شد.
نجوشاندن خلال نارنج
طعم تلخ خلالها کل غذا را تحت تأثیر قرار میدهد.
استفاده کم از زعفران
رنگ و عطر اصلی غذا از بین میرود.
هم زدن زیاد برنج
باعث شکستن دانههای برنج میشود.
نسخههای جایگزین
نسخه مجلسی
مقداری خلال نارنج بیشتر، زعفران غلیظتر و کره حیوانی به غذا اضافه کنید.
نسخه نذری
شکر پلو را همراه خورشت قیمه نذری سرو کنید؛ دقیقاً همان روشی که در شیراز بسیار رایج است.
نسخه سبکتر
مقدار شکر را کمی کاهش دهید تا طعم ملایمتری داشته باشد.
سرو و تزیین
شکر پلو معمولاً همراه:
- خورشت قیمه شیرازی
- مرغ زعفرانی
- گوشت گوسفندی
- خوراک گوشت مجلسی
سرو میشود.
برای تزیین نیز از:
- خلال پسته
- خلال بادام
- خلال نارنج
- زعفران
- گل محمدی خشک
استفاده کنید.
پرسشهای متداول
شکر پلو شیرازی با شیرین پلو چه تفاوتی دارد؟
شکر پلو با شهد شکر و گلاب تهیه میشود و معمولاً همراه قیمه یا گوشت سرو میشود، در حالی که شیرین پلو ترکیبات متفاوتی دارد.
آیا میتوان شکر پلو را بدون خلال نارنج تهیه کرد؟
بله، اما بخشی از عطر و طعم اصیل غذا از بین میرود.
بهترین همراه شکر پلو چیست؟
خورشت قیمه و مرغ زعفرانی محبوبترین گزینهها هستند.
چرا برنج شکر پلو به هم میچسبد؟
معمولاً به دلیل غلیظ بودن بیش از حد شهد یا پخت زیاد برنج است.
آیا میتوان میزان شکر را کمتر کرد؟
بله، بسته به ذائقه میتوانید مقدار شکر را کاهش دهید.
