اگر تا حالا رشته پلو درست نکردهای، بذار یک چیز را صادقانه بگویم… این غذا از آن مدلهایی است که یا عاشقش میشوی یا اصلاً با آن ارتباط نمیگیری. اما وقتی درست و اصولی پخته شود، آن عطر رشته برشته شده لابهلای برنج واقعاً چیز دیگری است.
رشته پلو یک غذای قدیمی و دوستداشتنی ایرانی است که در شهرهایی مثل تهران، زنجان، کرمانشاه، اراک، مشهد و اردبیل سالهاست برای شب عید یا چهارشنبهسوری پخته میشود. حتی میگویند فلسفهاش این بوده که در سال جدید «رشتهی کارها دست آدم بیاید».
در این راهنما میخواهم طرز تهیه رشته پلو را دقیق و مرحلهبهمرحله توضیح بدهم؛ هم نسخه ساده، هم چند مدل محبوب مثل رشته پلو با گوشت، مرغ یا کشمش.
اطلاعات سریع
زمان آمادهسازی: حدود ۲ تا ۳ ساعت (برای خیساندن برنج)
زمان پخت: حدود ۶۰ دقیقه
سختی: متوسط
مناسب برای: ۴ نفر
هزینه تقریبی: متوسط
مواد لازم
| ماده | مقدار برای ۴ نفر |
|---|---|
| برنج | ۳ پیمانه |
| رشته پلویی | ۱ پیمانه |
| آب | به مقدار لازم |
| روغن یا کره | به مقدار لازم |
| نمک | به مقدار لازم |
| زعفران دم کرده | ۲ قاشق غذاخوری (اختیاری) |
| دارچین | کمی برای عطر بهتر |
نسبت کلاسیک در دستور رشته پلو معمولاً این است: برنج حدود دو تا سه برابر رشته. البته بعضیها رشته بیشتری دوست دارند و نسبت را نصفنصف میکنند.
طرز تهیه رشته پلو مرحله به مرحله
مرحله اول: خیساندن برنج
اول از همه برنج را چند بار با آب بشویید تا آب آن شفاف شود. بعد آن را با آب و کمی نمک حداقل ۲ ساعت خیس کنید.
بذار راحت بگم… این مرحله خیلی ساده به نظر میرسد، اما روی کیفیت نهایی پلو تاثیر جدی دارد. برنج خیسخورده بهتر قد میکشد و احتمال شفته شدن کمتر میشود.
مرحله دوم: نیمپز کردن برنج
یک قابلمه بزرگ را تا سهچهارم از آب پر کنید و روی شعله زیاد بگذارید تا به جوش بیاید.
وقتی آب قل زد:
- آب برنج خیس خورده را خالی کنید.
- برنج را داخل آب جوش بریزید.
- کمی نمک اضافه کنید.
یک نکته مهم: رشته خودش نمک دارد. پس نمک برنج را کمتر از حالت معمول بریزید.
حدود ۵ تا ۷ دقیقه بعد، وقتی برنج کمی نرم شد اما هنوز مغزش سفت بود، وقت اضافه کردن رشته است.
مرحله سوم: اضافه کردن رشته پلویی
رشتههای پلویی را کمی خرد کنید و داخل قابلمه بریزید.
اصل ماجرا اینجاست:
رشته خیلی سریع میپزد. اگر زیاد داخل آب بماند کاملاً خمیر میشود و کل پلو حالت چسبناک پیدا میکند.
پس بعد از ۱ تا ۲ دقیقه برنج و رشته را با هم آبکش کنید.
مرحله چهارم: دم کردن رشته پلو
ته قابلمه کمی روغن بریزید. اگر دوست دارید تهدیگ داشته باشید، یکی از اینها را بگذارید:
- نان لواش
- سیبزمینی حلقهای
- یا حتی خود رشته پلو
بعد مخلوط برنج و رشته را داخل قابلمه بریزید.
اگر عطر سنتیتر میخواهید:
- کمی دارچین
- و مقداری زعفران دمکرده
روی برنج بریزید.
حالا در قابلمه را بگذارید. اول شعله را کمی زیاد کنید تا بخار داخل قابلمه جمع شود، بعد آن را روی شعله ملایم بگذارید تا حدود ۳۰ تا ۴۰ دقیقه دم بکشد.
در آخر میتوانید کمی روغن داغ یا روغن حیوانی روی پلو بدهید.
باور کن عطرش کل خانه را میگیرد.
طرز تهیه رشته پلو با گوشت
یکی از محبوبترین مدلها در آموزش پخت رشته پلو، استفاده از گوشت قلقلی است.
مواد لازم
| ماده | مقدار |
|---|---|
| گوشت چرخ کرده | ۲۵۰ گرم |
| پیاز | ۱ عدد |
| نمک و فلفل | به مقدار لازم |
| زردچوبه | نصف قاشق چایخوری |
| زعفران | کمی |
| روغن | به مقدار لازم |
روش تهیه
- گوشت چرخ کرده را با پیاز رنده شده (آب گرفته)، نمک، فلفل، زردچوبه و کمی زعفران مخلوط کنید.
- مواد را خوب ورز دهید و حدود ۳۰ دقیقه در یخچال استراحت دهید.
- از گوشت کوفتههای کوچک درست کنید.
- آنها را در روغن داغ سرخ کنید.
در نهایت کوفتهها را کنار رشته پلو سرو کنید یا لابهلای پلو بریزید.
طرز تهیه رشته پلو با مرغ
اگر گوشت دوست ندارید، نسخه مرغی گزینه عالی است.
مرغ را میتوانید به چند شکل استفاده کنید:
- مرغ ریشریش شده
- مرغ تکهای
- مرغ سرخ شده
یک روش ساده این است:
- مرغ را با پیاز، زردچوبه، نمک و فلفل بپزید.
- بعد آن را ریشریش کنید.
- کمی با زعفران و زیره تفت دهید.
- لابهلای رشته پلو بریزید.
طعمش واقعاً دلچسب میشود.
طرز تهیه رشته پلو با کشمش و خرما
این مدل بیشتر در بعضی شهرهای ایران برای شب عید پخته میشود.
کافی است:
- کشمش پلویی
- خرمای خرد شده
- پیاز داغ
را در کمی کره تفت دهید و روی پلو بریزید.
ترکیب شیرینی ملایم کشمش با رشته پلو خیلی جذاب است.
طرز تهیه رشته پلو با عدس
برای یک نسخه گیاهی و مقوی:
- عدس را جداگانه بپزید.
- هنگام دم کردن پلو، آن را لابهلای برنج و رشته بریزید.
- کمی پیازداغ هم اضافه کنید.
این مدل شبیه عدس پلو است اما با عطر خاص رشته.
فوت و فن های طرز تهیه رشته پلو
- رشته را زیاد نجوشانید؛ نهایت ۱ تا ۲ دقیقه کافی است.
- اگر رشته را قبل از استفاده کمی در تابه خشک تفت دهید، عطر آن چند برابر میشود.
- برای عطر بهتر از دارچین، زیره یا ادویه پلویی استفاده کنید.
- کمی پیازداغ چیپسی روی پلو طعم فوقالعادهای میدهد.
- اگر پلو خیلی خشک شد، کمی کره یا روغن داغ روی آن بدهید.
اشتباهات رایج در پخت رشته پلو
۱. زیاد پختن رشته در آب
باعث خمیر شدن کل پلو میشود.
۲. استفاده از نمک زیاد
رشته خودش نمک دارد.
۳. نسبت اشتباه برنج و رشته
اگر رشته خیلی زیاد باشد پلو سنگین میشود.
۴. دم نکشیدن کافی
پلو باید حداقل ۳۰ دقیقه روی شعله ملایم بماند.
سرو و تزیین رشته پلو
رشته پلو معمولاً با این مخلفات سرو میشود:
- گوشت قلقلی
- مرغ زعفرانی
- کشمش و خرما
- پیاز داغ
- هویج خلالی سرخ شده
بعضیها هم کنار آن ماست، سبزی خوردن یا سالاد شیرازی میگذارند.
پرسشهای متداول
رشته پلویی چیست؟
رشته پلویی نوعی رشته ضخیم و کوتاه است که مخصوص پخت غذاهایی مثل رشته پلو تولید میشود و هنگام دم کشیدن برنج استفاده میشود.
نسبت برنج به رشته در رشته پلو چقدر است؟
معمولاً برای هر ۳ پیمانه برنج حدود ۱ پیمانه رشته استفاده میشود.
چرا رشته پلو خمیر میشود؟
مهمترین دلیل این است که رشته مدت زیادی در آب جوش باقی میماند.
آیا میتوان رشته پلو را بدون گوشت درست کرد؟
بله، رشته پلوی ساده با پیازداغ، کشمش یا عدس هم بسیار خوشمزه است.
