بعضی غذاها هستن که فقط یک وعده ساده نیستن؛ یه حس آشنا دارن. آش بلغور دقیقاً از همونهاست. هم گرمکننده روزهای سرد، هم غذایی سیرکننده و مقوی که وقتی عطر پیازداغ و نعنا داغش توی خونه میپیچه، عملاً همه رو میکشونه سمت آشپزخونه.
اصل ماجرا اینه که طرز تهیه آش بلغور گندم و جو خیلی پیچیده نیست، ولی چند تا ریزهکاری داره که اگر بدونی، نتیجه کار یه آش غلیظ، خوشعطر و حسابی جاافتاده میشه. اینجا قراره قدمبهقدم جلو بریم تا یک آش بلغور خانگی درست کنی که دقیقاً همون طعمی رو بده که از غذاهای سنتی ایرانی انتظار داریم.
اطلاعات سریع
- زمان آمادهسازی: حدود ۳۰ دقیقه
- زمان پخت: حدود ۲ تا ۲.۵ ساعت
- سختی: متوسط
- مناسب برای: ۴ نفر
- هزینه تقریبی: متوسط
مواد لازم برای آش بلغور گندم و جو
| مواد لازم | مقدار |
|---|---|
| بلغور گندم | ۱ پیمانه |
| بلغور جو | ۱ پیمانه |
| نخود | نصف پیمانه |
| لوبیا چیتی | نصف پیمانه |
| عدس | نصف پیمانه |
| پیاز | ۴ تا ۵ عدد متوسط |
| سیر | ۵ تا ۶ حبه |
| سبزی آش (تره، جعفری، گشنیز، کمی نعنا) | حدود ۲۰۰ گرم |
| نعناع خشک | ۱ قاشق غذاخوری |
| زردچوبه | ۱ قاشق چایخوری |
| فلفل سیاه | نصف قاشق چایخوری |
| نمک | به مقدار لازم |
| روغن | به مقدار لازم |
| کشک (اختیاری برای سرو) | به مقدار دلخواه |
(اگر برای تعداد نفرات بیشتر میپزی، تقریباً همه مواد را میتوانی به همین نسبت افزایش بدهی.)
مراحل طرز تهیه آش بلغور گندم و جو
مرحله اول: آماده کردن حبوبات
اول از همه باید حبوبات را آماده کنیم. نخود و لوبیا چیتی را از شب قبل در آب خیس کن. این کار دو تا فایده مهم دارد: هم نفخشان کمتر میشود، هم سریعتر میپزند.
چند بار هم آبشان را عوض کن. باور کن همین کار ساده روی طعم نهایی آش تأثیر دارد.
عدس را لازم نیست از قبل خیس کنی.
مرحله دوم: پخت اولیه حبوبات
حالا نخود و لوبیا را داخل یک قابلمه بزرگ بریز و چند لیوان آب اضافه کن. حرارت را اول کمی زیاد بگذار تا آب به جوش بیاید.
وقتی جوش آمد، شعله را ملایم کن و حدود ۴۵ دقیقه زمان بده تا حبوبات نیمپز شوند. بعد از آن عدس را هم اضافه کن و اجازه بده حدود ۳۰ دقیقه دیگر بپزند.
فرض کن الان داری در قابلمه را برمیداری… بوی حبوبات پخته کمکم بلند میشود؛ یعنی مسیر درست است.
مرحله سوم: درست کردن پیازداغ پایه آش
پیازها را خلالی یا نگینی خرد کن.
در یک قابلمه بزرگ (همان قابلمهای که قرار است آش در آن جا بیفتد) کمی روغن بریز و پیازها را تفت بده. صبر کن تا طلایی و سبک شوند.
وقتی پیازها سرخ شدند، زردچوبه و فلفل سیاه را اضافه کن. همین لحظه است که عطر ادویهها بلند میشود و پایه طعم آش شکل میگیرد.
مرحله چهارم: اضافه کردن بلغور گندم و جو
حالا بلغور گندم و بلغور جو را به پیازداغ اضافه کن و حدود یکی دو دقیقه تفت بده.
بذار راحت بگم… این تفت کوتاه باعث میشود بلغور بوی خام ندهد و طعم آش خیلی بهتر شود.
بعد حدود ۴ تا ۵ لیوان آب داخل قابلمه بریز و اجازه بده بلغورها حدود ۳۰ دقیقه بپزند.
مرحله پنجم: ترکیب همه مواد
حالا وقتش رسیده که حبوبات پخته را به قابلمه بلغور اضافه کنی.
همه مواد را آرام هم بزن و اجازه بده با حرارت ملایم حدود ۴۵ دقیقه تا یک ساعت آرامآرام بپزند. هر از گاهی هم بزن تا آش ته نگیرد.
کمکم میبینی که آش شروع میکند به غلیظ شدن و لعاب انداختن.
مرحله ششم: اضافه کردن سبزی آش
وقتی مواد تقریباً پخته شدند، سبزی آش خردشده را اضافه کن.
بعد در قابلمه را نیمهباز بگذار و اجازه بده حدود ۲۰ تا ۳۰ دقیقه دیگر بپزد تا سبزیها کاملاً جا بیفتند.
در همین مرحله نمک را هم تنظیم کن.
مرحله هفتم: تهیه نعنا داغ و سیرداغ
در یک تابه کوچک کمی روغن بریز، سیر خردشده را تفت بده تا طلایی شود. بعد نعناع خشک را اضافه کن و خیلی سریع هم بزن.
(حواست باشد نعناع سریع میسوزد.)
این مخلوط خوشعطر را به آش اضافه کن یا برای تزئین نگه دار.
نکات طلایی برای خوشمزهتر شدن آش بلغور
- برای لعاب بیشتر آش میتوانی کمی جو پرک در نیمساعت آخر اضافه کنی.
- اگر آش خیلی غلیظ شد، کمی آب جوش اضافه کن.
- اضافه کردن آب قلم یا عصاره گوشت آش را بسیار مقویتر میکند.
- برای عطر بهتر، بخشی از پیازداغ را برای تزئین نگه دار.
- سبزی آش را خیلی ریز خرد نکن؛ کمی درشت باشد بهتر است.
اشتباهات رایج در پخت آش بلغور
۱. اضافه کردن زودهنگام نمک
نمک اگر خیلی زود اضافه شود، حبوبات دیرتر میپزند.
۲. هم نزدن آش
بلغور سریع ته میگیرد. هر چند دقیقه یک بار آش را هم بزن.
۳. زیاد بودن سبزی
اگر سبزی بیش از حد باشد، طعم اصلی بلغور گم میشود.
۴. حرارت زیاد در پایان پخت
آش باید آرام جا بیفتد؛ شعله زیاد باعث ته گرفتن میشود.
نسخههای مختلف آش بلغور
نسخه مجلسی
در این نسخه معمولاً گوشت گوسفندی یا آب قلم اضافه میکنند. گوشت بعد از پخت ریشریش میشود و داخل آش برمیگردد.
نسخه سریع
اگر زمان کم داری، از نخود و لوبیا نیمپز آماده یا کنسروی استفاده کن.
نسخه رژیمی
میتوانی پیازداغ را کمتر کنی و کشک را حذف کنی تا آش سبکتر شود.
سرو و تزئین آش بلغور
برای سرو، آش را داخل کاسه بریز و روی آن را با اینها تزئین کن:
- کشک
- پیاز داغ
- نعنا داغ
- کمی فلفل سیاه
این آش معمولاً کنار نان سنگک تازه، ترشی یا سبزی خوردن فوقالعاده میشود.
خواص آش بلغور گندم و جو
این آش فقط خوشمزه نیست؛ واقعاً یک غذای مغذی محسوب میشود.
- سرشار از فیبر و کمککننده به هضم غذا
- کمک به کنترل قند خون
- تقویت سیستم ایمنی بدن
- کمک به سلامت قلب
- ایجاد احساس سیری طولانی
به همین دلیل خیلیها در رژیمهای غذایی سالم هم از آن استفاده میکنند.
پرسشهای متداول
چگونه آش بلغور را لعابدارتر کنیم؟
میتوانید در نیمساعت پایانی پخت، کمی جو پرک یا بلغور بیشتر به آش اضافه کنید تا قوام آن بیشتر شود.
سبزی مناسب آش بلغور چیست؟
ترکیبی از تره، جعفری، گشنیز و کمی نعنا بهترین گزینه برای این آش است.
آیا میتوان آش بلغور را با گوشت درست کرد؟
بله. در برخی دستورها از گوشت گوسفند یا آب قلم استفاده میشود که آش را مقویتر و خوشطعمتر میکند.
چرا آش بلغور گاهی شل میشود؟
اگر نسبت آب زیاد باشد یا زمان کافی برای جا افتادن نداشته باشد، آش رقیق میشود. در این حالت باید کمی بیشتر بجوشد.
جمعبندی
آش بلغور گندم و جو یکی از آن غذاهای سنتی است که هم ساده پخته میشود و هم طعم فوقالعادهای دارد. اگر چند نکته کوچک مثل خیساندن حبوبات، تفت دادن درست پیاز و زمان دادن کافی برای جا افتادن را رعایت کنی، نتیجه یک آش غلیظ، خوشعطر و کاملاً خانگی خواهد بود.
اگر این دستور طرز تهیه آش بلغور گندم را امتحان کردی، خوشحال میشوم تجربهات را بگویی. هر کسی معمولاً یک فوتوفن مخصوص خودش دارد! 😊
