اگر تا حالا بوی قطاب تازه سرخشده توی خانه پیچیده باشد، احتمالاً میدانید چه حس خوبی دارد. قطاب یکی از همان شیرینیهای سنتی ایرانی است که عطر هل و گلابش خیلی زود فضای خانه را پر میکند.
راستش را بخواهید، درست کردن قطاب در خانه هم لذت خودش را دارد. هم میدانید داخلش چه موادی هست، هم تازه و خوشعطر سرو میشود.
در این راهنما میخواهیم طرز تهیه قطاب خانگی را قدمبهقدم جلو ببریم؛ دقیق، قابل اجرا و با چند فوتوفن ساده که کمک میکند نتیجه کار خیلی شبیه قطابهای خوب قنادی شود.
اطلاعات سریع
زمان آمادهسازی: ۳۰ دقیقه
زمان استراحت خمیر: ۹۰ دقیقه
زمان پخت: ۲۰ تا ۳۰ دقیقه
سختی: متوسط
مناسب برای: ۴ نفر
هزینه تقریبی: متوسط
مواد لازم برای تهیه قطاب
| ماده اولیه | مقدار |
|---|---|
| آرد سفید | ۲ فنجان |
| ماست کمچرب | نصف فنجان |
| زرده تخممرغ | ۲ عدد |
| روغن جامد ذوبشده | نصف فنجان |
| بیکینگپودر | ۱ قاشق غذاخوری |
| گلاب | ۴ قاشق چایخوری |
| پودر هل | ۱ قاشق چایخوری |
| پودر بادام | ۱ فنجان |
| پودر قند (داخل مواد) | ۱ فنجان |
| پودر قند (برای روی قطاب) | به مقدار لازم |
| روغن مایع | برای سرخ کردن |
طرز تهیه قطاب یزدی خانگی
مرحله اول: آمادهسازی خمیر
اول از همه سراغ خمیر میرویم. چون اگر خمیر خوب دربیاید، نصف راه را رفتهایم.
بیکینگپودر را داخل ماست بریزید و هم بزنید تا کاملاً حل شود. بعد زردههای تخممرغ و روغن جامد ذوبشده را اضافه کنید و دوباره مخلوط را هم بزنید تا یکدست شود.
حالا نوبت آرد است. آرد را کمکم اضافه کنید و هر بار مخلوط را هم بزنید. اصل ماجرا همینجاست؛ اگر آرد را یکباره بریزید ممکن است خمیر سفت شود. ما دنبال یک خمیر نرم و لطیف هستیم.
وقتی خمیر شکل گرفت، زیاد ورزش ندهید. فقط در حدی که مواد با هم مخلوط شوند کافی است. بعد خمیر را داخل نایلون بگذارید و حدود ۹۰ دقیقه در یخچال استراحت بدهید. این استراحت کمک میکند خمیر بهتر باز شود و بافت قطاب لطیفتر شود.
مرحله دوم: باز کردن خمیر
بعد از استراحت، خمیر را از یخچال بیرون بیاورید و روی سطح کار کمی آرد بپاشید.
خمیر را با وردنه باز کنید تا ضخامتش حدود ۲ تا ۳ میلیمتر شود. اگر خیلی ضخیم باشد قطاب سنگین میشود و اگر خیلی نازک باشد احتمال پاره شدنش وجود دارد.
حالا با دهانه یک لیوان یا قالب گرد، دایرههایی از خمیر ببرید.
فرض کنید الان یکی از این دایرههای خمیر جلویتان است و قرار است داخلش مواد خوشعطر قطاب را بگذارید.
مرحله سوم: آمادهسازی مواد میانی
برای مواد داخل قطاب، پودر بادام، پودر قند و پودر هل را داخل یک کاسه بریزید و با هم مخلوط کنید.
بعد مقدار کمی گلاب اضافه کنید. فقط در حدی که مواد کمی حالت چسبنده بگیرند. نباید خیلی خیس شود.
حالا در وسط هر دایره خمیر حدود یک قاشق چایخوری از مواد قرار دهید. بعد خمیر را تا کنید و لبهها را روی هم فشار دهید تا بسته شود.
اگر دوست داشتید، میتوانید لبهها را کمی چین بدهید تا ظاهر سنتی قطاب شکل بگیرد. فقط حواستان باشد که لبهها کاملاً بسته باشند تا موقع سرخ شدن مواد بیرون نریزد.
مرحله چهارم: سرخ کردن قطاب
در یک تابه یا قابلمه کوچک مقداری روغن بریزید و بگذارید روی حرارت ملایم کاملاً داغ شود.
قطابها را آرام داخل روغن بگذارید. بهتر است تعداد زیادی را همزمان داخل روغن نریزید چون دمای روغن پایین میآید.
قطابها را بچرخانید تا دو طرفشان طلایی و برشته شود. وقتی آماده شدند، آنها را روی دستمال یا صافی بگذارید تا روغن اضافی گرفته شود.
یک نکته مهم اینجا هست:
قبل از اینکه قطابها را در پودر قند بغلتانید، صبر کنید کاملاً خنک شوند. اگر داغ باشند پودر قند آب میشود.
در پایان قطابها را در پودر قند و کمی پودر هل بغلتانید.
نکات طلایی برای بهتر شدن قطاب
• آرد را دو تا سه بار الک کنید تا خمیر لطیفتر شود
• روغن ذوبشده باید ولرم باشد، نه داغ
• خمیر را زیاد ورز ندهید چون بافت قطاب سفت میشود
• ضخامت خمیر حدود ۲ تا ۳ میلیمتر بهترین حالت است
• اگر دوست دارید عطر قطاب بیشتر شود، کمی پودر پسته هم به مواد میانی اضافه کنید
اشتباهات رایج در تهیه قطاب
اضافه کردن زیاد آرد
باعث میشود خمیر خشک و سفت شود.
سرد بودن روغن
اگر روغن به اندازه کافی داغ نباشد، قطاب روغن زیادی جذب میکند.
بسته نشدن کامل لبهها
در این حالت مواد داخل قطاب هنگام سرخ شدن بیرون میریزد.
ریختن مواد زیاد داخل خمیر
پر کردن بیش از حد باعث باز شدن قطاب میشود.
غلتاندن قطاب داغ در پودر قند
پودر قند ذوب میشود و ظاهر قطاب خراب میشود.
نسخههای مختلف قطاب
قطاب مجلسی
برای نسخه مجلسی میتوانید از ترکیب پودر بادام و پسته داخل مواد میانی استفاده کنید و در پایان کمی پودر پسته روی قطاب بپاشید.
قطاب سریع
اگر زمان کمی دارید، میتوانید خمیر را به جای ۹۰ دقیقه در یخچال، حدود ۴۵ دقیقه در فریزر قرار دهید.
قطاب رژیمی یا کمچرب
میتوانید قطابها را به جای سرخ کردن در فر با دمای ۱۸۰ درجه سانتیگراد حدود ۳۰ دقیقه بپزید.
سرو و تزئین قطاب
قطاب کنار یک استکان چای داغ واقعاً میچسبد. چای زعفرانی، چای دارچینی یا حتی یک چای ساده ایرانی بهترین همراه این شیرینی است.
اگر برای مهمانی آماده میکنید، میتوانید کمی پودر پسته یا گل محمدی خشک روی قطابها بپاشید تا ظاهرش هم شیکتر شود.
پرسشهای متداول
چرا قطاب سفت میشود؟
معمولاً به خاطر اضافه کردن آرد زیاد یا ورز دادن بیش از حد خمیر است.
آیا میتوان قطاب را در فر پخت؟
بله. قطاب را میتوان در فر با دمای ۱۸۰ درجه سانتیگراد حدود ۳۰ دقیقه پخت.
بهترین روش نگهداری قطاب چیست؟
قطاب را در ظرف دربسته و در جای خنک نگهداری کنید. معمولاً تا دو هفته کیفیت خوبی دارد.
چرا مواد داخل قطاب بیرون میریزد؟
یا مواد داخل خمیر زیاد بوده یا لبههای خمیر بهخوبی بسته نشدهاند.